login_logo2-4

سوالات امتحان تئوری درس انتشارات عمومی

انتشــارات اهميت و نقش آن در جهان

نخستين اقدامات بشر در عرصه چاپ، تاريخ مشخص وجود ندارد قاعداً ساخت اولين مهرهاي چوبي يا سنگي كه به قصد مهمور كردن فرمانها يا احكام حكومتي انجام مي گرفت نخستين كاربرد بشر از چاپ به حساب مي آيد اصولاًدر مورد گذشته چاپ بايد آن را مديون تمدن چين و نشر اسكناس دانست چيني ها اولين ملتي بودند كه كاغذهاي شبيه به كاغذهاي امروزي ساختن اما چيني ها كاغذ را به قصد كاغذ سازي نساختن بلكه از نظر آنها كاغذ پديده اي بود شبيه به طلا و ديگر فلزات گرانبها كه جزء در آزمايشگاهها و كارگاههاي صنعتي قابل تمديد نبود چينيها كوشيدند تا 500 سال فرمول كاغذ را مخفي نگه دارند واين به عنوان سِرحكومتي به حساب مي آمد كه فاش كردن آن سزايي معادل مرگ داشت چينيها كاغذ را بلافاصله با مهرهاي بزرگ چوبي ممهور كرده و اين كاغذ ممهور شده كه به شكل اسكناس رواج داشت به چائو شهرت يافت كلمه چاپ در فارسي نيز ترجمان كلمه چائو مي باشد و برگرفته از اين اصطلاح چيني است بنابراين صنعت چاپ به واسطه اين مخفي كاري به همراه كاغذ سازي قرنها مكتوم ماند با وجود اينكه بخارائي ها فرمول كاغذ را كشف كرده و آن را ساختن اما هرگز به فكر استفاده از آن در چاپخانه نيفتادند بلكه بيشتر كاغذ جايگزين پوستي شده بود كه براي نوشتن به شدت كمياب و گران بود اگر چه طراحي صفحاتي كه روي پارچه حكاكي مي گرديد يا سنگهاي حكاكي شده رايج بود اما تا 1440 ميلادي كه گوتنبرگ اين مكانيك آلماني توانست اولين حروف چاپ را ابداع و ماشين چاپ را اختراع نمايد استفاده و كاربرد همگاني نيافت گوتنبرگ با دو شريكي كه او را همراهي مي كردند چاپخانه اي را در مانيز تأسيس و به سرعت به واسطه ناجوانمردي شركايش و عدم استقبال از اين فراورده جويد دچار برشكستگي و فقر گرديد اما قدر صنعت چاپ به زودي دانسته شد و شركاء گوتنبرگ با فروختن اطلاعات و امكانات كار ضمن آن كه خود به ثروتي رسيدن باعث نشر و اشاعه ماشين آلات چاپ و نشر وسيع فرهنگ گرديده است در حقيقت شكست اروپا از دولت عثماني در 1450 ميلادي و فتح قسطنطنيه توسط سلطان محمد فاتح اروپا را در وحشتي بزرگ فرو برد لشگركشي سلطان محمد به اروپا و تصرف نيمي از اروپا تا وين سبب شد كه اروپائي ها به واسطه خسران شكستهاي پياپي از دولت عثماني به خود آيند و چاپ و كاغذ اولين سلاح آنها در جنگهاي بود كه تا سه قرن دولت عثماني برنده قاطع و نهايي آن بود اما پيشرفت علم كه به واسطه صنعت چاپ عملي گرديد سبب شد كه در قرون جديد اتفاقات عجيبي حادث گردد وحاصل آن ورود دولتهاي قدرتمند و ثروتمندي نظير دولت آلمان، هلند، انگلستان و فرانسه بود كه جغرافياي جهان را متفاوت از گذشته بنا كرد صنعت چاپ حدوداً تا نيمه قرن 18 تنها دستاوردش استفاده از حروف سربي به جاي حروف چوبي بود اما انقلاب فرانسه و انقلاب صنعتي در انگلستان سبب ظهور روزنامه و بروز چاپ جديدي به نام چاپ جديد روتاتير يا روتاسيون گرديد.

در چاپ روتاسيون به جاي صفحه ثابتي كه حروف روي آنها چيده و نصب مي گرديد. حروف بر گرد سيلندر بسته مي شد وكاغذ نيز از لابه لاي سيلندرهاي كه چاپ بدون واسطه توام با فشار (پرس) انجام مي دادند سبب پيدايش آنچنان سرعتي در عرصه چاپ گرديد كه اگر بگوييم آنچه كه ماشين هاي روتاسيون درعرصه صنعت چاپ رقم زدند فاصله اي معادل سرعت حيوانات باربر و هواپيماست به گزاف نگفته ايم. با پيشرفت صنعت ماشينهاي روتاتيو نسل جديد اين ماشينها با استفاده از ليتوگرافي نوين به شكل هليوگراور باعث افزايش كيفيت و سرعت بيشتر گرديد لزوم استفاده از انواع كارتهاي پستال و نشر نقاشي هاي ديوار و عكسهايي كه بعد از اختراع عكاسي ضرورت نشر آن روز به روز بيشتر احساس مي گرديد باعث ابداع چاپ سيلك آي اسكرين كه با استفاده از شابلونهاي توري دار و ليتوگرافي نوين ابداع گرديد زيباترين نقاشي ها، پستال ها و پوسترها به بازار آمد چاپ روي مقوا چاپ روي كارتن، چاپ روي پارچه، چاپ روي پلاستيك، چاپ روي قوطي ها و فلزات انواع ديگري از چاپ بودند كه طي 150 سال اخير وارد عرصه رقابت گرديدند.

سير چاپ در ايران

يكي از كانونهاي باستاني تمدن در ايران شوش و يا به تعبير عيلامي ها دشت سوزيانا متعلق 5500 سال قبل از ميلاد است در اين تمدن 7500 ساله در هزاريه چهارم قبل از ميلاد اولين مهرهاي برجسته ابداع گرديده است اگر چه ان مهرها هرگز روي كاغذي كشيده نشده و آنها در براي ممهور كردن الواح گِلي قبل از پختن كشيده مي شد بايد مهرهاي تخت و مهرهاي غلطكي را اولين ادوات چاپ بشناسيم اگر چه كار شگفت آور عيلامي ها در لعاب دار كردن آجرها و استفاده كردن آنها به شكل نقش دار گوياي اين واقعيت است كه آنها از رنگ و كاربرد آن نيز به خوبي اطلاع داشتند دولت هخامنشي كه دنباله تمدن شوش است و در فاصله تمدن خزَري و نيل حكومت مي كرد براي اولين بار از مهرهاي غلطكي بر روي كاغذ پاپيروس استفاده كرده و فرامين حكومتي را با اين چاپ روي پارچه عصر اشكاني تا حددي رايج گرديد پارچه هاي نقش دار كه ظاهراً تقليدي از بافتهاي ابريشمي چين در اين درو رواج يافت كه امروزه نمونه هاي ساساني آن در موزه لوو پاريس موجود است بنابراين چاپ روي پارچه در ايران حداقل 2000 سال سابقه دارد ورود كاغذ صنعت كاغذ از طريق چين به ايران و استقرار توليد كاغذ صنعتي در بخارا باعث رقم خوردن صورت جديدي از تمدن گرديد كه نوشته ها و گزارش هايش را توسط كاتبان بر روي كاغذ مي نوشت اما آنها را معمولاً‌ ممهور و اثر مهري مي كرد كه علامت نويسنده بود كه عموماً ‌در گوشه اي از تذهيب اين مهر جاي مي گرفت حتي استفاده از قطعات بزرگ حكاكي شده براي چاپ و نشر فرامين حكومتي از اين طريق سابقه طولاني در ايران دارد در عصر صفوي شاه عباس صفوي (يا شاه عباس اول) تصميم گرفت تا چيني و ظروف ايراني را جايگزين مصنوعات چيني نمايد (دولت چين به واسطه درگيري هاي داخلي دچار هرج ومرج بود) براي انتقال يكسان نقشها بر روي ظروف چيني از نوعي چاپ با رنگهاي طبيعي لاجوردي استفاده مي شود كه البته اين خود ره آورد 500 صنعتگر چيني بود كه شاه عباس آنها را از كاشغر چين به ايران آورده بود به اين ترتيب با ساخت ظروف چيني هاي ايراني چاپ روي ظروف نيز از طريق شابلونهايي كه چينيها تهيه مي كردند رواج يافت در دوره افشاريه چاپ سنگي در ايران رواج يافت اما عمومي شدن اين چاپ به دوره قاجاريه و خصوصاً‌ پيدا شدن روزنامه هاي  مختلف از حدود150 سال پيش باز مي گردد چاپ سنگي كه تقريباً چهار دهه مهمترين وسيله نشر كتاب وحتي كتابهاي درسي بود از طريق مطبعه هاي كه در شهرهاي مختلف ايران ايجاد شده بودند به دو شيوه هِليوگراور و چاپ مسطح انجام مي گرفت در حالت اول با حجاري و گود كردن سنگ از طريق تيزاب سلطاني (اسيدسولفوريك) انجام مي گرفت در حالت دوم با حساس كردن صفحه سنگ بدون گود كردن آن حروف يا نقشه ها روي صفحه منتقل شده و كار چاپ انجام مي گرفت ورود ماشينهاي چاپ سربي سبب كنار گذاشتن تدريجي چاپ سنگي و جايگزيني چاپ سربي از حدود 100 سال پيش گرديد 60 سال پيش مسعودي با وارد كردن اولين ماشين روتاسيون چاپ روزنامه اطلاعات را از اين طريق پييري و به تدريج روزنامه ها و چاپخانه هاي بزرگ با استفاده از ماشينهاي چاپ سيلندري نظير لترپرس و ماشين هاي روتاسيون كيفيت و سرعت چاپ را بهبود بخشيده است جايگزيني تدريجي پلاتهاي برجسته با مقواي نسوز به جاي حروفي كه هر زمان امكان ريزش آنها بود واستفاده از ليتوگرافي يعني طراحي ظهور و ثبوت فيلم عكاسي چاپ و كليشه سازي و گراورسازي صنعت ديگري بود كه در كنار صنعت چاپ توسعه و پيشرفت كرد البته روزنامه اطلاعات بعداً ماشين چاپ گودي را خريد كه آن را جايگزين ماشين روتاسيون كرد اما روزنامه كيهان كه با فاصله اين قدامات را شروع كرد هنوز بعد از 40 سال با ماشين روتاسيوني كار مي كند كه در ابتدا سربي و سپس با استفاده از نايلون (نايلوپرينت) در ليتوگرافي حروف سربي را حذف و در اين اواخر نيز از زينگهاي چاپ افست استفاده مي شود از حدود 50 سال پيش سازمان نشر وچاپ آموزش پرورش با تاسيس اولين چاپخانه افست در ايران واقع در خيابان ايران كار با ماشينهاي چاپ افست ورقي و افست روتاتير را آغاز و تحول عظيم را در صنعت چاپ ايران باعث شد اين چاپخانه كه هنوز نيز يكي از مدرنترين چاپخانه هاي ايران است علاوه بر چاپ صدها ميليون كتاب درسي در ايران بعضي از روزنامه هاي پرتيراژ رنگي را شبانه به چاپ مي رساند صنعت چاپ هليوگراور نيز در راستاي صنعت چاپ افست طي 40 سال اخير پيشرفتهاي زيادي نموده است به شكلي كه صنعت گران ايراني خود موفق به توليد ماشين آلات چاپ هليو و فلكستو گرديده اند

كابرد چاپ در روابط عمومي

 روابط عمومي كه سازمان آن معمولاً‌مركب از انتشارات مي باشد در هر واحد يا موسسه اي خط مقدم ارتباط واحد با صنعت چاپ مي باشد سفارشات چاپي ونظارت بر آنها توزيع وحتي اقدامات مقدماتي نظير طراحي و آماده سازي جزئي از كار روابط عمومي ها به حساب مي آيد طراحي و آماده سازي انواع كارتهاي ويزيت، بروشورها، كاتالوگها، نشريات و ديگر اوراق چاپي كتاب وحتي مارك دار كردن بعضي محصولات در روابط عمومي ها انجام و طراحي مي گردد لذا شناخت اين صنعت توسط كاركنان بخش روابط عمومي خصوصاً مديران وكارشناسان و گردانندگان جزء بديهات به حساب مي آيد يك دست اندر كار روابط عمومي بايد انواع كاغذ وكاربردهاي آن را در چاپ بشناسد همچنين انواع چاپها وكاربردهاي آن را جداگانه بداند و همچنين آگاهي كافي در مورد پايه هاي قيمت گذاري بر روي محصولات چاپي هزينه تمام شده و مراحل بعد از چاپ صحافي و انواع جلدها را به خوبي درك كند يك مسئول روابط عمومي مراحل ليتوگرافي و كار كردهاي هر بخش را بايد بشناسد تا در سفارش چاپ كه وظيفه اصلي روابط عمومي هاست دچار هزينه هاي گزاف نگردد و همچنين آشنايي با چاپ ديجيتال و ليتوگراف و انواع چاپ نبر و ساير چاپهاي شايع جزء وظايف مسلم روابط عمومي هاست برقراري بخش انتشارات كوچك و استفاده از ماشين آلات چاپ اداري از ديگر مواردي است كه تسلط آگاهي بر آنها ضرورت دارد.

انــواع كاغــذ

1-   كاغذهاي كمتر از 45 گرم كه معمولاً به شكل الوان به عنوان برگ دوم و سوم مورداستفاده قرار مي گيرند نازكترين كاغذها به حساب مي آيند اغلب اين كاغذها چنانچه الوان نباشند كاملاً طرف ديگر كاغذ به خوبي قابل رويت است.

2-   كاغذهاي 45 تا 55 گرمي كه معمولاً در كار چاپ روزنامه و مجلات مورد استفاده قرار مي گيرند و به كاغذ روزنامه شهرت دارند بيشتر اين دسته كاغذها به شكل رول مورد استفاده قرار مي گيرند و وزن شايع در اين دسته كاغذها بين 5/46 تا 5/48 گرم است.

3-   كاغذهاي تحرير كه براي نوشتار چاپ و تايپ و كاغذ دفتر و تحرير مورد استفاده قرار مي گيرند گرمهاي اين كاغذها از 55 تا 80گرم مي باشد معمولاً دفترچه هاي تحرير از كاغذهاي 65 گرمي تهيه مي گردند اما ورقهاي A4 براي چاپ و تحرير وهمچنين كاغذهاي اُفست كه براي چاپ متن و عكس مورد استفاده قرار مي گيرند 70 يا 75 يا 80 گرم وزن دارد.

4-   انواع كاغذهاي گرافت كه براي چاپ كارتون و گاهي چاپهاي غير معمول مورداستفاده واقع مي شوند همچنين بعضي از كاغذها كه براي جلد مجلات يا براي كارهاي خاص كه ضخامت بيشتري از كاغذ را دارند وزن آنها از 90 تا 135 گرم مي باشد كه به دو شكل كاغذ معمولي اعم از سفيد يا تيره وكاغذ گلاسه كه به شكل يك رو گلاسه و دو رو گلاسه براي چاپ انواع پوستر و صفحات مجلات رنگي مورد استفاده قرار مي گيرند.

5-   كاغذهاي شوميز كه از خانواده مقوا بوده و از خورده ريزهاي كاغذ به شكل الوان يا سفيد براي انواع پوشه ها يا جعبه هاي بسته بندي مورد استفاده قرار مي گيرند.

6-   انواع كاغذهاي  ضخيم گلاسه كه وزن آنها از 135 تا 210 گرم مي باشد براي چاپ انواع جلدها و بروشورها، مجلات، كاتالوگها، كارت ويزيت و اَمسال اينها مورد استفاده قرار مي گيرند.

7-   انواع مقوا  كه معمولاً از 210 گرم تا 450 گرم وزن دارد كه به سه شكل مورد استفاده قرار مي گيرند:

7-1- مقواهاي سفيد معمولي  كه گاه با پرداخت يا غلطك زدن اشكال موج دار به خود مي گيرند كه به كاغذ ابريشمي در بازار شهرت دارند در چاپ پستال از اين نوع كاغذ به وفور استفاده مي شود.

7-2-  مقواهاي گلاسه كه براي استفاده جلد و يا بروشورهاي ضخيم وكارت ويزيت هاي ضخيم تر و انواع بسته بندي مورد استفاده قرار مي گيرد.

7-3- مقواي صحافي كه معمولاً بيش از 300 گرم وزن دارد كه به عنوان توي كار يا لايي مورد استفاده قرار مي گيرند.

چاپ سیلک اسکرین(غربالی)

در این چاپ طرح چاپی یا استنسیل را با دست و یا با روش عکاسی و یا به صورت دیجیتال تهیه کرده و آن را بر روی توری از جنس نایلون و یا پلی استر و یا فلز قرار می دهند . در ابتدا این توری را از جنس ابریشم می ساختند و به همین دلیل این روش در ابتدا سیلک اسکرین نامیده شد . سپس توری را محکم بر روی قاب چوبی و یا فلزی نصب کرده و سپس لایه ضخیمی از مرکب را با استفاده از کاردک پلاستیکی به نام اسکویجی با فشار بر روی توری کشیده که نهایتا مرکب از منافذ ریز توری عبور کرده و تصویر مورد نظر بر روی سطح چاپ شونده منتقل می شود .

چاپ هلیوگراور گونه‌ای از چاپ‌های برجسته است. در چاپ هلیوگراور از کلیشه‌های فلزی (غالباٌ چدنی) استوانه‌ای شکل استفاده می‌شود که طرح مورد نظر به تفکیک رنگ بر روی آنها حک می‌شود. این روش چاپ به دلیل استفاده از کلیشه‌های چدنی برای چاپ تیراژهای پائین مقرون به صرفه نیست. چاپ هلیوگراور عموما برای چاپ بر روی سطوح نایلونی (ترس بافان، سلوفان، متالایز) کاربرد دارد. 1. سیستم چاپ گروار از جمله روش های چاپ گود است. روشی مناسب برای چاپ با کیفیت بسیار بالا که قادر است تصاویری با سایه روشن های به هم پیوسته درست همانطور که در یک تصویر عکاسی شده دیده می شود را به وجود آورد. 2. در روش صنعتی گراور رول موسوم به روتو گراور از سیلندر های فلزی ( از جنس مس ) استفاده می کنند که تصاویر بصورت حفره های ذره بینی ( و البته معکوس ) بر روی آنها گود شده اند. 3. این سیلندر ها با استفاده از روش های آنالوگ ( مکانیکی – شیمیایی و فتو شیمیایی) یا روش های دیجیتالی گود شده و ساخته می شوند.

چاپ دیجیتال

 یکی از روش‌های تبدیل تصاویر دیجیتال به محصولات چاپی است. این روش معمولا شامل چاپ حرفه ای در تیراژهای کم تعداد توسط نشر رومیزی و دیگر منابع دیجیتال است که بوسیله چاپگرهای لارج فرمت و/یا چاپگرهای لیزری و جوهرافشان حرفه ای انجام می‌شود. چاپ دیجیتال دارای هزینه بیشتری برای چاپ هر صفحه در مقایسه با روشهای سنتی مثل چاپ افست است ولی این قیمت بالاتر معمولا با صرفه جویی در هزینه های دیگری که در تهیه پلیت های چاپ انجام می‌شوند برای تیراژهای کم تعداد جبران می‌شود. این روش امکان چاپ بلافاصله پس از تقاضا در تیراژ محدود را فراهم می‌آورد و امکان تغییر تصاویر و محتویات صفحه (اطلاعات متغیر) در هر برگ چاپی را در اختیار می‌گذارد.[۱] صرفه جویی در نیروی انسانی و توان رو به گسترش ماشینهای چاپ دیجیتال در بالا بردن کیفیت، پایین آمدن هزینه تمام شده هر برگ چاپی و بالا رفتن تیراژ به این معناست که چاپ دیجیتال در حال رسیدن به نقطه رقابت با چاپ افست و حتی پیشی گرفتن از آن است

 چاپ باتيک

از انواع چاپ پارچه متداول در ايران، چاپ باتيک يا چاپ کلاقه‌اى بوده است. باتيک هنرى است که نخست در چين ابداع شد و بعد به کشورهاى ديگر از جمله مصر، هند، روسيه، ايران و … راه يافت. اين چاپ بيشتر روى پارچه‌هاى ابريشمى انجام مى‌شود. مراکز عمدهٔ اين چاپ اسکووتبريز است.

روش کار در چاپ باتيک به اين صورت است که ابتدا پارچه‌هاى ابريشمى را به وسيلهٔ ترکيبى از کربنات دو سود، صابون و جوش‌شيرين صمغ‌گيرى مى‌کنند و سپس با رتکيب تخم خربزه و روشنک سفيد و نرم مى‌کنند و براى چاپ آماده مى‌کنند.

هنرمند ابتدا نقش‌ها را در ذهن آماده مى‌کند و قالبظها را با موم مى‌پوشاند و روى پارچه مى‌زند. موم به درون پارچه مى‌رود. سپس پارچه را به درون رنگ وارد مى‌کند که بخش‌هاى بدون موم رنگ شوند. موم مانع نفوذ رنگ مى‌شود. چنانچه مايل باشند اين بخش‌ها نيز رنگ شوند، بايد قالب جداگانه‌اى استفاده شود. در پايان موم يا پارافين را بعد از رنگ‌آميزى و بخار دادن، با آب جوش جدا مى‌کنند و براى حذف موم اضافه روى پارچه، از مخلوط آب با سولفات دوسود استفاده مى‌کنند و خوب آن را آبکشى مى‌کنند. و بعد با اطوى داغ روى کاغذى که روى پارچه قرار دارد، تا آخرين ذرات نيز جدا شود.

چاپ افست 

نوعی از چاپ که نوشته و عکس را بر سطح لاستیکی یک استوانه (سیلندر) گردان برمی گرداند و سپس آن را با فشار استوانه دیگر روی کاغذ چاپ می‌کنند. ماشین معمولی چاپ افست دارای سه استوانه‌است . در چاپ افست نخست آن چه را که باید چاپ شود بر روی صفحه‌ای فلزی به نام زینک منتقل می‌کنند، سپس این صفحه را با مواد شیمیایی طوری حساس می‌کنند که فقط نوشته‌ها و تصاویر آن، مرکب چاپ را به خود می‌گیرد. زینک را به دور نخستین استوانه می‌پیچند؛ طرح آن بر اثر فشار روی پوشش لاستیکی استوانه دوم برمی گردد. کاغذ سفید که متوالیا به دور استوانه سوم می‌پیچد مطالب را از روی پوشش لاستیکی استوانه دوم می‌گیرد. سرعت کار ماشین‌های چاپ افست بیش از چاپ مسطح (حروفی) می‌باشد.

از بزرگترین تولیدکنندگان ماشینهای چاپ افست درجهان کمپانی هایدلبرگ آلمان است .[۱]

علم شیمی نقش مهمی در چاپ افست دارد، چاپ افست تقابل بین آب و مرکب است که بر روی سطح پلیت که صفحه ای از جنس آلومینیوم می باشد صورت میپذیرد که اصطلاحاًدر چاپ افست به این صفحه زینک گفته می شود سطح رویی این صفحه توسط روش های الکترو شیمیایی اکسید شده است وتبدیل به اکسید آلومینیوم گردیده است تاسختی و مقاومت شیمیایی آن بالا رود . سطح رویی زینک را با مواد پلیمری حاوی مواد حساس به نور نمک های دیازونیوم پوشش می دهند.زینک توسط نور ماورای بنفش ویا لیزر نوردهی می شود تا تصویر برروی آن ایجاد گردد وسپس توسط یک محلول قلیایی شستشو می شود تا ماده پلیمری در نقاط نور خورده از روی سطح زینک برداشته شود بدین طریق دو ناحیه بر روی سطح زینک ایجاد می شود( نواحی آب دوست و نواحی چربی دوست)، نواحی تصویری روی سطح زینک که ازماده پلیمری تشکیل شده است چربی دوست و جاذب مرکب و نواحی دیگر آب دوست و جاذب رطوبت می‌باشد .برای آنکه در نواحی غیر تصویری سطح زینک، لایه نازکی از آب وجود داشته باشد تاازنفوذ مرکب به آن جلوگیری شود بایدکشش سطحی آب ورودی به سطح زینک را کاهش داد که معمولاً با اضافه کردن موادی مانند ایزو پروپیل الکل این کار صورت می گیرد. همچنین آب موجود در ماشین چاپ که قسمتهای غیر تصویری را پوشش میدهد که اصطلاحاً محلول مرطوب کننده نامیده می شود باید دارای خاصیت اسیدی باشد و PH آن در محدوده 4.8-5.2 باشد که با استفاده از یک محلول بافری به نام داروی آب و اضافه کردن به محلول مرطوب کننده صورت می پذیرد.

چاپ برجسته

روشی از چاپ است که در آن حروف یا تصاویر روی پایه ای که معمولا فلزی است به صورت برجسته شکل گرفته اند و در فرآیند چاپ مرکب روی سطح این حروف یا تصاویر کشیده می شود سپس کاغذ روی این سطح مرکبی قرار می گیرد و با فشار ماشین چاپ روی کاغذ یا با استفاده از غلتک دستی برای کارهای هنری خاص مرکب به روی کاغذ منتقل و به این ترتیب عمل چاپ انجام می شود.

چاپ لترپرس قدیمی ترین روش چاپی است و ماشین های اولیه آن به صورت پرس چوبی بوده است .   در سال 1787م یلهلم هاس در شهر بال سوئیس ماشین چاپ دستی تمام فلزی را ساخت .در سال 1811 فریدریش کونیک آلمانی ماشین چاپ سیلندری را که با نیروی بخار کار می کرد به نام خود ثبت کرد  واین ماشین  می توانست 1000نسخه در ساعت را چاپ کند .در سال 1818 کونیک و همکارش ماشین چاپ سیلندری را که قابلیت چاپ دو روی کاغذ را داشت ، ایجاد کردند . در سال 1844م ماشین چاپ روتاتیو(چرخنده) اختراع شد .ماشین بعدی که اختراع شد در یک زمان دو رنگ را چاپ می کرد و کاغذ گیر آن برقی بود .

چاپ مسطح

در سال 1798 آلوئیس زنفلدر در باواریا ماشین چاپ دستی را اختراع کرد که در آن کاغذ روی لوح سنگی بود و ورق مقوا نیز روی کاغذ قرار می گرفت و یک غلتک که به نوار پارچه ای بسته شده بود روی مقوا با فشار لازم حرکت می کرد و بدین صورت عمل چاپ انجام می گرفت . مدتی بعد چرخ مزبور مجهز شد و به صورت اهرمی در آمد و به انتهای غلتک نیز وزنه ای آویزان شد که فشار بیشتری به صفحه وارد می آورد و عمل برگشت غلتک خود به خود انجام می شد .

در سال 1878 سه نفر آمریکایی موفق به چاپ تصویر از روی سطح فلزی روی سطح کائوچویی شدند . در سال 1881 توانستند تصویر را از سطح کائوچو بر روی کاغذ انتقال دهند. (روش افست یا کالکو گرافی )و در سال 1910ماشین افست روتاتیو به بازار آمد و پس از آن فوتکای خودکار و کاغذگیرهای گوناگون برقی تهیه شد و سرعت چاپ به 3تا6 هزار برگ در ساعت رسید و سپس ماشین های افست چند رنگی اختراع شد .

آشنايي با نرم افزارهاي كاربردي گرافيك

نرم افزار كرل (Corel)

كاربرد: طراحي گرافيك مانند: آرم – بروشور- كاتالوگ و …

اين نرم افزار يكي از قديمي ترين نرم افزارهاي طراحي گرافيكي است كه ساختاري برداري دارد نرم افزارهاي لازم براي طراحي آرم براحتي در اختيار كاربر مي باشد بطوريكه كاربر به سادگي مي تواند آرم مورد نظرخود را با همه قوسها و خميدگي هاي لازم در محيطي برداري طراحي كند ورود تساوي با فرمتهاي متنوع امكان پذير است.

فتوشاپ Photoshop

كاربرد: كار بر روي تصاوير (عكس)

نرم افزار فتوشاپ درواقع براي كار روي عكس و تصاوير طراحي شده است اما در بسياري از مواقع براي انواع و اقسام طراحي از آن استفاده مي كنند بدليل ساختار نقطه اي (ترام/ پيكسل) اين نرم افزار براي طراحي نوشتاري بخصوص چنانچه حروف ريز در كار باشد مناسب نيست.

ابزارهايي كه اين نرم افزار در اختيار كاربر مي گذارد براي اصلاح خرابيهاي عكس بي نظير است هر چند كه نرم افزارهاي مشابه بسياري در دنياي نرم افزار وجود دارد اما درصد بالايي از طراحان گرافيك فتوشاپ را بعنوان يكي از نرم افزارهاي اصلي كار طراحي مي دانند شناخت ابزارهاي متعدد و تخصصي فتوشاپ كار را بسيار ساده مي كند طراحان گرافيك معمولاً بعد از اصلاح و ساخت تصاوير خود دراين نرم افزار از آن بعنوان پس زمينه در ابزارهاي برداري استفاده مي كنند.

نرم افزار فري هند Freehand

كاربرد:طراحي گرافيك مانند: آرم- بروشور- كاتالوگ و…

نرم افزار حرفه اي طراحي گرافيك كه بسيار مورد استقبال واقع شده بخصوص ليتوگرافان آن را نرم افزار مناسب براي خروجي هاي بي درد و سر مي دانند كه نكته و تفاوت اساسي ميان اين نرم افزار و رقيب نرم افزار يعني Corel است اين در نرم افزار كرل تصاوير درون فايل ذخيره مي شود بنابراين استفاده از تصاوير بيشتر حجم فايل را افزايش مي دهد اما در نرم افزار فري هند تصاوير مستقل از فايل ايجاد مي شوند به عبارت ديگر فايلهاي فري هند شامل: متن نوشته و خطوط برداري مي باشد و تصاوير به شكل جداگانه ذخيره مي شوند با باز كردن فايل فري هند تصاوير مربوطه از آدرسهايشان احظار شده و در جاي خود قرار مي گيرند.

صحافی:

صحافی عمل اتصال فرمهای چاپی به یکدیگر و قرار دادن آنها در پوشش محافظ را گویند. صحافی از مراحل پایانی هر کار چاپی است که برای جلوگیری از پریشان شدن اوراق و نگهداری طولانی‌تر اثر چاپی به کار می‌رود.

انواع صحافی:

1- صحافی اثر چاپی با جلد، مثل کتاب.

2- صحافی آثار چاپی بدون جلد مثل روزنامه‌ها و نشریات.

مراحل صحافی آثار چاپی با جلد:

1- تا زدن: قرار گرفتن مرتب صفحات به دنبال یکدیگر می‌باشد.

2- قرار دادن لت: لت یا تک برگ، برگه‌ای شامل تصویر یا جدول و نمودار است که به طور جداگانه بر روی کاغذهای مخصوص چاپ شده و در میان فرمها قرار می‌گیرد.

3- بررسی: اطمینان از قرار گرفتن درست فرمها و لت‌ها در جای مناسب خود.

4- اتصال: به هم پیوستگی اوراق براساس تعداد صفحات، قطر کتاب و کاربرد آن به یکی از شیوه‌های موردنظر مانند منگنه وسط، منگنه بغل، ته فنری یا ته سیم، ته چسب و ته دوخت.

5- برش: هم سطح شدن حاشیه‌های بیرونی اثر و یا کناره‌های صفحات.

6- تجلید: قرار دادن اثر و فرمهای چاپی در پوشش محافظ و آستر به نام جلد.

7- روکش: ورقه‌ای از کاغذ که برای زیباسازی صفحات و تزئیین آن به کار می‌رود.

مراحل صحافی آثار چاپی بدون جلد:

1- خط تا: به معنای چین انداختن در ورق مقوایی یا کاغذ به منظور سهولت در تا زدن.

2- تا زدن: که به دو روش منظم یا موازی و یا قائم انجام می‌شود.

3- بررسی.

4- اتصال.

5- برش.

عوامل مؤثر در نشر:

سرمایه، تخصص، آشنایی و وابستگی فرهنگی، مخاطره پذیری، داشتن هدف و آرمان، آینده‌نگری، تعامل و مناسبات با پدید آورنده.

سازمان انتشاراتی:

که شامل: مدیرعامل، شورای پذیرش، بخش ویرایش، مدیریت تولید و خدمات ماشینی، مدیریت پژوهش، مدیریت آموزش، مدیریت بازاریابی و بازارشناسی، مدیریت توزیع و فروش، دبیرخانه، بخش یا دفتر حقوقی، مدیریت روابط عمومی و … می‌باشد.

انواع ویرایش:

نمونه خوانی و انطباق متن کتاب با اصل، نسخه پردازی و رعایت نکات نگارشی و دستوری، ویرایش متن و بهسازی جملات، ویرایش علمی، ویرایش تخصصی، ویرایش سازمانی و انطباق متن کتاب با سیاستهای سازمان انتشاراتی.

صفحه آرایی وهدف از انجام ٱن:

صفحه آرایی شاخه ای ازارتباطات تصویری است که موضوع آن،ایجاد روابط مناسب زیباشناسانه وهدفدار در صفحه بین عناصرنوشتاری،تصویروفضاهای خالی در چهارچوبی معین وازپیش طراحی شده میباشد.

واژةفرانسوی میزانپاژ( misenpage )و واژةانگلیسی لی اوت(layout)به معنی صفحه آرایی  می باشد

برای انجام صفحه آرایی بیش ازهرچیزبه تصمیم گیری قاطع،ثبات و برنامه ریزی نیازاست در ‌صفحه‌آرایی ‌روزنامه، ‌(صفحه‌آرا) ‌بایستی ‌به ‌نکاتی ‌نظیر :

شناخت ‌حروف، ‌ ‌شناخت ‌عکس ‌و ‌طرح، ‌خبرشناسی، ‌اهمیت ‌خبر ‌و ‌اولویت ‌خبر ‌مسلط ‌باشد،

‌تا ‌قوه ‌تشخیص ‌داشته ‌باشد ‌و ‌بتواند ‌صفحه ‌روزنامه ‌را ‌به ‌خوبی ‌اجرا ‌کند. ‌

استفاده ‌زیاد ‌و ‌نابجا ‌از ‌رنگ ‌در ‌روزنامه ‌هم ‌ موضوعی ‌است ‌که ‌متاسفانه ‌در ‌بسیاری ‌از ‌نشریات ‌،

به ‌ویژه ‌نشریات ‌ورزشی ‌به ‌چشم ‌می‌خورد.

‌چنانچه ‌می‌دانیم ‌صفحات ‌اول ‌روزنامه‌ها ‌بعنوان ‌ویترین ‌و ‌تابلوی ‌آن ‌خودنمایی ‌می‌کند ‌که ‌بایستی ‌در ‌عین ‌ظرافت ‌

و ‌رعایت ‌اصول ‌فنی، ‌اولویت‌های ‌سیاسی ‌- ‌خبری ‌و ‌تصویری ‌آن ‌هم ‌توسط ‌

صفحه‌آرا ‌رعایت ‌شود.  ‌اما ‌ ‌به ‌دلیل ‌این‌که ‌در ‌این ‌بخش ‌هیچگونه ‌حساسیتی ‌از ‌سوی ‌اکثر ‌مدیران ‌مطبوعات ‌

لحاظ ‌نمی‌شود،

‌با ‌نگاهی ‌گذرا ‌به ‌اکثر ‌آنها ‌می‌توان ‌جای ‌خالی ‌فن ‌صفحه‌آرایی ‌حرفه‌ای ‌ را ‌حس ‌کرد . صفحه‌آرایی ‌در ‌روزنامه ‌با ‌(اپراتوری) ‌متفاوت  ‌است، ‌درست ‌مثل ‌تفاوت ‌حروف‌چین ‌با ‌تایپیست ‌ که ‌اینها ‌فاصله ‌زیادی ‌دارند . ‌صفحه‌آرای ‌یک ‌روزنامه ‌سیاسی-‌اجتماعی ‌بایستی ‌به ‌مسایل ‌روز ‌از ‌جمله ‌اخبار ‌سیاسی ‌و ‌اقتصادی ‌آگاه ‌باشد ‌تا ‌ بتواند ‌هنگام ‌اجرا ‌به ‌درستی ‌از ‌پس ‌ آن ‌بربیاید ‌و ‌قاعده ‌کلی ‌آن ‌را ‌که ‌شناخت ‌ابزار ‌آن ‌است، ‌به ‌بهترین ‌صورت ‌رعایت ‌کند. ‌

بکارگیری ‌تیترهای ‌(دو ‌سه ‌سیلابی) ‌و ‌کوتاه ‌است ‌که ‌به ‌زیبایی ‌صفحه ‌می‌افزاید،

‌زیرا ‌دست ‌صفحه‌آرا ‌را ‌برای ‌پرداخت ‌آن ‌در ‌صفحه  ‌کاملا ‌باز ‌می‌گذارد

ماکت بندی

ماکت‌بندی ‌واحدی ‌چشمگیر ‌و ‌مطرح ‌در ‌روزنامه ‌بود ‌و ‌این ‌امر ‌باعث ‌ می‌شد ‌تا ‌همه ‌چیز ‌اصولی، ‌فنی ‌و ‌به ‌جای ‌خود ‌انجام ‌پذیرد، ‌و ‌در ‌آن ‌تمام ‌ قواعد ‌و ‌اصول ‌حرفه‌ای ‌صفحه‌آرایی ‌رعایت ‌شود ‌که ‌وجود ‌صفحات ‌ویژه ‌انقلاب ‌- ‌ویژه ‌جنگ ‌تحمیلی ‌-‌ویژه ‌جنگ ‌آمریکا

‌و ‌عراق

 ‌و ‌خلاصه ‌مناسبت‌های ‌دیگر ‌این ‌ادعا ‌را ‌به ‌خوبی ‌ثابت ‌می‌کند. در ‌ضمن ‌بایستی ‌یادآور ‌شد ‌که ‌امکانات ‌نرم‌افزاری ‌و ‌سخت‌افزاری ‌آن  ‌روزها ‌اصلا ‌با ‌امکانات ‌فعلی ‌قابل ‌قیاس ‌نبود ‌ولی ‌وجود ‌مدیران ‌حرفه‌ای ‌ در ‌بخش‌های ‌مختلف ‌روزنامه ‌و ‌اهمیت ‌دادن ‌به ‌بخش ‌ماکت ‌از ‌نکاتی ‌بود ‌که ‌باعث ‌می‌شد ‌

در ‌بخش ‌صفحه‌آرایی ‌ذوق ‌و ‌سلیقه ‌خاصی ‌به ‌کار ‌گرفته ‌شود ‌و ‌نتیجه ‌آن ‌هم ‌تا ‌امروز ‌ماندگار ‌است .

مراحل چاپ کتاب

کتاب پس از آماده شدن، صفحه آرایی شده برای گرفتن شابک راھی خانه کتاب می شود (که البته

ناشران این شابک را به تعداد از خانه کتاب دریافت کرده و در اختیار دارند). پس از اختصاص شابک، کتاب

به کتابخانه ملی برای گرفتن فیپا فرستاده می شود که پس از دریافت فیپا که اطلاعات کامل کتاب در آن

جمع شده کتاب به وزارت ارشاد برای دریافت مجوز چاپ فرستاده می شود تا مجوز چاپ برای کتاب صادر

شود.بعد از اتمام تمام مراحل کتاب آماده چاپ است و توسط ناشر برای لیتوگرافی، چاپ و صحافی

فرستاده می شود. حالا کتاب شما آماده است. تمام این مراحل ممکن است بین 1 ماه تا 3ماه طول

بکشد.

قطع ھای کتاب:

کتابھا بیشتر در دو اندازه رقعی( ١۴٫۵ در ٢١ سانتیمتر) و وزیری( 17 در 23.5  )چاپ میشوند.البته اندازه ھای

دیگری نظیر جیبی و خشتی و رحلی و سلطانی نیز وجود دارند که کمتر مورد استفاده قرار میگیرند.

انواعقراردادباناشر:

1-    حق تألیف:

در این نوع قرارداد ناشر با شما قرارداد بسته و درصدی از قیمت پشت جلد ضربدر تیراژ را به عنوان حق

تألیف به شما پرداخت می کند. این نوع قرارداد را ناشران بیشتر با کسانی می بندند که شناخته شده و

کتاب ها یشان پرفروش باشد.

این نوع قرارداد می تواند برای بعضی از افراد جذاب باشد زیرا نه ھزینه ای پرداخت می کنند و نه در پخش

نقشی دارند ولی چنانچه فروش کتاب خوب باشد این افراد ضرر می کنند. چنانچه به فروش کتاب خود

مطمئن ھستید زیر بار این نوع قرارداد نروید. در این نوع قرارداد حق چاپ ھمیشه برای ناشر محفوظ می –

ماند.

2- مشارکت:

در این نوع قرارداد ھزینه ھای چاپ بین ناشر و نویسنده تقسیم شده و سود فروش نیز به ھمان نسبت

بین ناشر و نویسنده تقسیم می شود.

٣ – واگذاری کتاب:

شما با این قرارداد کتاب خود را با دریافت مبلغی برای ھمیشه به ناشر واگذار کرده و ھیچگاه ھیچ مبلغ

دیگری دریافت نکرده و حق چاپ کتاب خود را نخواھید داشت.

۴ – سرمایه گذاری مولف:

در این حالت مولف تمام ھزینه ھا را پرداخت کرده به صورتی که ھزینه ھای چاپ را به عنوان حق نشر به

ناشر می پردازد. تمام سود این فروش در این نوع قرارداد متعلق به مولف است.

 

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در linkedin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

فرم ورود کاربر

ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید